Hướng dẫn này dành cho chủ xe tại Hoa Kỳ. Hướng dẫn thảo luận về tiếng ồn và rung lắc của phanh, bao gồm nguyên nhân, chẩn đoán, các lựa chọn sửa chữa và phòng ngừa.
Người lái xe và các cửa hàng có thể sử dụng hướng dẫn này để hỗ trợ với các xe Ford, Chevrolet, Toyota và Honda, cũng như để xác định khi nào cần tìm kiếm lời khuyên từ các kỹ thuật viên được chứng nhận ASE.
Người đọc sẽ học cách nhận biết dấu hiệu của các vấn đề về phanh hoặc đĩa phanh, chẳng hạn như tiếng kêu và tiếng cọ xát.
Ngoài việc thảo luận về bảo trì để ngăn ngừa tiếng ồn, chúng tôi hỗ trợ bạn xác định nguyên nhân gây ra tiếng ồn và cung cấp hướng dẫn cho việc kiểm tra và sửa chữa như thay thế đệm và bảo trì kẹp phanh.
Hãy nhớ rằng an toàn là trên hết. Trong khi một số âm thanh chỉ mang tính thẩm mỹ, tiếng rung hoặc tiếng kêu của phanh có thể là dấu hiệu của đệm hoặc đĩa phanh bị mòn cần sửa chữa ngay lập tức.
Hiểu về tiếng ồn phanh: Nó là gì và tại sao nó xảy ra
Tiếng ồn phanh đề cập đến âm thanh khi giảm tốc. Một số âm thanh là vô hại, trong khi những âm thanh khác cho thấy các bộ phận bị mòn hoặc vấn đề an toàn. Biết sự khác biệt giúp quyết định khi nào nên kiểm tra hoặc thay thế các bộ phận.
Xác định các loại âm thanh phổ biến
Tiếng rít và rít là âm thanh cao trong quá trình phanh nhẹ, thường do rung động của má phanh. Tiếng cào là âm thanh kim loại trầm, cho thấy sự tiếp xúc kim loại với kim loại.
Tiếng lách cách và lạch cạch xuất phát từ phần cứng má phanh bị lỏng. Tiếng lạch cạch và rung xuất phát từ má phanh lỏng hoặc tấm chắn bụi bị bung ra.
Hệ thống phanh tạo ra âm thanh như thế nào
Má phanh ép vào đĩa phanh để làm chậm xe. Vật liệu ma sát có thể rung động và gây tiếng ồn. Loại má phanh ảnh hưởng đến âm thanh; má phanh bán kim loại ồn hơn, má phanh gốm êm hơn và má phanh hữu cơ ở giữa.
Đĩa phanh không đều có thể gây rung bàn đạp phanh hoặc vô lăng, thường bị nhầm lẫn với các vấn đề về hệ thống treo.
Kẹp phanh và các bộ phận liên quan giữ cho má phanh thẳng hàng. Chốt trượt bị mòn hoặc bu lông lỏng có thể gây tiếng ồn. Vòng bi bánh xe có thể gây ra tiếng ồn tương tự như tiếng phanh.
Khi tiếng ồn báo hiệu sự hao mòn thông thường so với mối lo ngại về an toàn
Tiếng rít nhẹ thỉnh thoảng có thể là bình thường. Nhiều má phanh có chỉ báo mòn kêu lạch cạch trước khi hỏng, cho phép người lái có thời gian lên kế hoạch bảo dưỡng.
Tiếng rít dai dẳng, tiếng ồn đột ngột tăng lên, hiện tượng phanh bị yếu dần (brake fade) hoặc rung lắc ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát là những vấn đề an toàn. Rãnh sâu trên đĩa phanh hoặc rò rỉ dầu phanh cần được kiểm tra ngay lập tức. Nếu bạn nghe thấy tiếng rít hoặc tiếng kêu lớn, hãy tấp vào lề để kỹ thuật viên kiểm tra.
Sử dụng những dấu hiệu này để đánh giá mức độ khẩn cấp. Tiếng rít nhẹ có thể đợi đến đợt bảo dưỡng, nhưng tiếng ồn lớn cần hành động nhanh chóng để tránh hư hỏng và đảm bảo an toàn.
Nguyên nhân phổ biến gây tiếng ồn và rung lắc đĩa phanh
Phần này giải thích lý do tại sao phanh có thể kêu rít, kêu lạo xạo, rung giật hoặc lạch cạch. Việc tìm ra nguyên nhân gây tiếng ồn rất dễ dàng.
Má phanh bị mòn hoặc bị bóng
Má phanh bị mòn làm cho vật liệu ma sát mỏng đi. Quá nhiệt hoặc phanh nhẹ có thể làm bề mặt bị nhẵn.
Hiện tượng bóng này làm giảm ma sát, gây ra tiếng rít hoặc tiếng rít khi phanh nhẹ. Nếu quá mòn, chúng có thể cào vào đĩa phanh.
Đĩa phanh bị cong vênh hoặc bị xước
Đĩa phanh có thể bị cong vênh hoặc bị xước do lực không đều hoặc nhiệt, gây ra hiện tượng rung giật.
Các rãnh do mảnh vụn làm tăng rung động và làm mòn má phanh nhanh hơn. Hư hỏng nặng có thể gây rung động liên tục.
Vật liệu đệm và ô nhiễm
Đệm phanh là hữu cơ, bán kim loại hoặc gốm. Đệm hữu cơ thì yên tĩnh hơn nhưng mòn nhanh hơn; đệm bán kim loại chịu nhiệt tốt nhưng ồn hơn; đệm gốm thì yên tĩnh nhưng có giá cao hơn.
Các chất ô nhiễm như dầu và gỉ sét có thể giảm ma sát, gây ra tiếng kêu. Độ ẩm cũng có thể tạo ra tiếng ồn cho đến khi được làm nóng.
Các thành phần và phần cứng của caliper lỏng lẻo hoặc hư hỏng
Các lỗi trong bộ phận kẹp phanh có thể biểu hiện dưới dạng kẹt chốt, gãy kẹp hoặc bu lông lỏng, điều này có thể khiến má phanh di chuyển thất thường hoặc bị kẹt.
Khi kẹp phanh bị kẹt, chúng có thể dẫn đến quá nhiệt và bị mài mòn, điều này lần lượt có thể làm tăng tiếng kêu rít. Điều cần thiết là đảm bảo kẹp phanh di chuyển trơn tru và được bôi trơn đúng cách.
Ngoài ra, nên xác minh rằng các bu lông kẹp phanh được siết chặt theo mô-men xoắn quy định của nhà sản xuất để giảm thiểu tiếng ồn và ngăn ngừa hư hỏng đĩa phanh tiềm ẩn.
Nguyên nhân | Chỉ báo chính | Triệu chứng điển hình | Kiểm tra nhanh |
Má phanh bị mòn hoặc bị mài mòn | Mặt má phanh sáng bóng, vật liệu mỏng | Kêu rít khi phanh nhẹ; cảm giác phanh giảm | Tháo bánh xe, kiểm tra bề mặt má phanh |
Đĩa phanh bị cong hoặc bị xước | Rung giật; có rãnh nhìn thấy được | Rung lắc; tiếng đập khi dừng | Đo độ đảo; kiểm tra rãnh |
Vật liệu má phanh hoặc bị nhiễm bẩn | Dầu, mỡ, gỉ sét trên má phanh/đĩa phanh | Tiếng rít hoặc giật | Kiểm tra nhiễm bẩn; làm sạch hoặc thay thế |
Phần cứng kẹp phanh bị lỏng/hỏng | Chốt mòn, thiếu kẹp | Tiếng lách cách của kẹp phanh; mòn không đều | Kiểm tra chuyển động của chốt trượt, siết chặt bu lông kẹp phanh theo hướng dẫn sử dụng |
Chẩn đoán tiếng ồn và rung lắc phanh trên xe của bạn
Trước hết, hãy đỗ xe an toàn và đảm bảo phanh của bạn được kiểm tra trên mặt phẳng với phanh tay được kéo. Đừng quên sử dụng chân chống để hỗ trợ thêm!
Khi bạn tháo bánh xe ra, bạn sẽ có một cái nhìn rõ ràng về tất cả các bộ phận phanh: má phanh, đĩa phanh, kẹp phanh, miếng đệm và phụ kiện. Đây là cơ hội tuyệt vời để xem mọi thứ đang diễn ra như thế nào!
Hãy dành một chút thời gian để kiểm tra độ dày của má phanh và các chỉ báo mòn; bạn nên thay má phanh khi chúng còn khoảng 3-4 mm. Ngoài ra, hãy kiểm tra nhanh các đĩa phanh xem có rãnh hoặc gỉ sét nào không.
Cuối cùng, hãy chú ý đến bất kỳ rò rỉ chất lỏng nào ở kẹp phanh và kiểm tra các bu lông bị lỏng có thể gây ra tiếng kêu khó chịu.
Cách thực hiện kiểm tra trực quan cơ bản một cách an toàn
Đeo găng tay và kính bảo hộ. Sử dụng đèn pin để kiểm tra tình trạng mòn không đều và các bộ phận bị lỏng.
Tìm kiếm các miếng đệm bị thiếu hoặc kẹp bị hỏng gây ra tiếng kêu.
Dấu hiệu âm thanh: khớp âm thanh với nguyên nhân có thể xảy ra
Tiếng rít khi phanh nhẹ thường do rung động của má phanh. Tiếng rít lớn khi phanh gấp xuất phát từ má phanh có nhiều kim loại. Tiếng nghiến cho thấy má phanh đã mòn; cần xử lý ngay. Tiếng lách cách không liên tục chỉ ra các bộ phận bị lỏng. Lắng nghe các kiểu tiếng rít để xác định lỗi.
Kiểm tra lái xe để tái tạo và cô lập rung động hoặc tiếng ồn
Chọn một con đường an toàn để dừng xe có kiểm soát. Lưu ý xem tiếng ồn có xảy ra khi bắt đầu phanh hay trong quá trình phanh. Rung động qua bàn đạp có thể chỉ ra các vấn đề về đĩa phanh.
Kiểm tra phanh khi tải một bên. Nếu tiếng ồn chỉ xuất hiện ở một bên, hãy tập trung kiểm tra ở đó.
Khi nào sử dụng các công cụ chẩn đoán chuyên nghiệp
Sử dụng thước đo độ đảo cho các phép đo đĩa phanh khi các kiểm tra cơ bản không mang lại kết quả. Các xưởng sửa chữa sẽ làm lại bề mặt đĩa phanh trong giới hạn độ dày tối thiểu.
Nên tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên nghiệp nếu độ đảo của đĩa phanh vượt quá giới hạn quy định hoặc nếu tiếng ồn vẫn tiếp diễn sau khi sửa chữa.
Triệu chứng | Nguyên nhân có thể | Kiểm tra nhanh | Bước tiếp theo |
Tiếng rít nhẹ khi mới sử dụng | Rung hoặc mòn đệm phanh | Kiểm tra bề mặt đệm phanh | Làm sạch, thay đệm phanh và thêm miếng đệm nếu cần |
Tiếng rít lớn liên tục khi phanh gấp | Đệm phanh kim loại hàm lượng cao | Kiểm tra dị vật | Loại bỏ cặn bẩn và cân nhắc sử dụng má phanh ít kim loại |
Tiếng rít | Má phanh bị mòn đến tấm nền | Đo độ dày má phanh | Thay má phanh và kiểm tra tình trạng đĩa phanh |
Rung bàn đạp phanh | Độ dày đĩa phanh không đều | Kiểm tra độ đảo | Đánh bóng lại hoặc thay thế rô-to nếu cần |
Tiếng lách cách không liên tục | Phần cứng bị lỏng | Kiểm tra bu lông kẹp phanh | Siết chặt phần cứng và thay thế kẹp nếu cần |
Rung bàn đạp ghế hoặc phía sau | Các vấn đề rô-to phía sau | Kiểm tra má phanh phía sau | Bảo dưỡng phanh sau và điều chỉnh cáp phanh tay tương ứng. |
Giải pháp tiếng ồn phanh: Tùy chọn sửa chữa và bảo trì
Khi phanh phát ra tiếng kêu, một kế hoạch sửa chữa rõ ràng sẽ ngăn ngừa hư hỏng và khôi phục sự yên tĩnh. Bắt đầu bằng việc kiểm tra má phanh, đĩa phanh và các bộ phận liên quan để xác định nguyên nhân gây tiếng ồn. Các vấn đề nhỏ có thể được khắc phục nhanh chóng; hư hỏng đĩa phanh nghiêm trọng cần thay thế.
Thay má phanh so với mài lại hoặc thay đĩa phanh
Đo độ dày đĩa phanh và kiểm tra độ đảo. Nếu đĩa phanh có độ dày trên mức tối thiểu và độ đảo có thể khắc phục, việc gia công lại có thể phục hồi độ êm. Nếu đĩa phanh bị nứt hoặc dưới mức tối thiểu, hãy thay thế.
Thay thế đệm phanh theo cặp khi mòn không đều. Chọn hợp chất phù hợp: gốm cho êm ái, bán kim loại cho kéo xe, và hữu cơ cho tiết kiệm. Kết hợp vật liệu đệm phanh với tình trạng đĩa phanh giúp giảm thiểu rung động.
Quy trình làm nóng đệm phanh và lựa chọn vật liệu
Làm nóng đúng cách giúp chuyển vật liệu đệm phanh lên đĩa phanh và giảm tiếng rít. Một phương pháp phổ biến sử dụng giảm tốc độ vừa phải từ 30–40 dặm/giờ xuống 5–10 dặm/giờ với khoảng thời gian làm mát, thường là 8–12 lần dừng.
Lắp đặt má phanh đúng cách giúp ngăn ngừa hiện tượng mài mòn bề mặt và lắng đọng không đều gây rung giật. Má phanh được lắp đúng cách sẽ giảm thiểu nguy cơ phát sinh tiếng ồn trong vài trăm dặm đầu tiên.
Thay thế phụ tùng, kẹp chống kêu và bôi trơn đúng cách
Thay thế các tấm chống rung, kẹp chống kêu và phụ tùng giữ cố định đã bị mòn khi thay má phanh. Sử dụng phụ tùng OEM hoặc phụ tùng thay thế uy tín để đảm bảo lắp đặt chính xác. Lắp đặt các tấm giảm tiếng ồn để cắt giảm tiếng rít.
Bôi trơn chốt trượt bằng mỡ phanh chịu nhiệt cao và bôi chất chống kẹt tại các điểm tiếp xúc của má phanh. Giữ cho chất bôi trơn không dính vào bề mặt ma sát để tránh nhiễm bẩn. Các bước này giúp giảm tiếng lạch cạch của bộ kẹp phanh và hạn chế tiếng ồn.
Xử lý các vấn đề về bạc đạn bánh xe và hệ thống treo có thể gây nhầm lẫn với rung động phanh
Không phải mọi rung động đều đến từ phanh. Vòng bi bị mòn hoặc moay-ơ bị cong vênh có thể tạo ra tiếng ầm ầm nghe giống như vấn đề phanh. Kiểm tra độ rơ của vòng bi và kiểm tra các bộ phận treo trước khi kết luận về đĩa phanh.
Thay thế các ổ bi hỏng hoặc các bộ phận bị mòn để loại bỏ các kết quả sai. Việc khắc phục những vấn đề này thường sẽ dừng rung động rô-to cảm nhận được.
Để có hướng dẫn khắc phục sự cố và các mẹo giảm tiếng ồn, hãy xem tài nguyên này về cách giải quyết các vấn đề tiếng ồn phanh:
Giải pháp tiếng ồn phanh.
Sự cố | Nguyên nhân có thể xảy ra | Hành động được đề xuất |
Tiếng rít cao | Má phanh bị bóng, thiếu miếng đệm, rung má phanh | Lắp miếng đệm, thay má phanh, mài hoặc thay rô-to |
Kêu lạo xạo | Má phanh bị mòn, kim loại lộ ra, mảnh vụn | Thay thế đệm và đĩa phanh bị hỏng ngay lập tức |
Sự rung khi phanh | Đĩa phanh bị cong, biến đổi độ dày đĩa | Đo độ lệch, làm phẳng hoặc thay thế đĩa phanh |
Tiếng kêu ngắt quãng | Phần cứng lỏng lẻo, kẹp phanh bị kẹt, kẹp mòn | Siết chặt phần cứng, bôi trơn chốt, thay thế kẹp |
Tiếng rung liên quan đến tốc độ | Mòn vòng bi hoặc hệ thống treo | Kiểm tra vòng bi, thanh nối, khớp cầu; thay thế khi cần thiết |
Ngăn ngừa tiếng ồn phanh trong tương lai và kéo dài tuổi thọ phanh
Chăm sóc định kỳ là chìa khóa để tránh tiếng ồn phanh.
Kiểm tra đệm, đĩa phanh và phần cứng khi thay dầu hoặc mỗi 6.000–12.000 dặm. Sử dụng chất tẩy phanh để loại bỏ bụi.
Đeo thiết bị bảo hộ cá nhân và tránh thổi bụi. Làm sạch các trục bánh xe và bề mặt đĩa phanh. Áp dụng chất chống gỉ để ngăn ngừa gỉ sét.
Những thay đổi nhỏ trong cách lái xe có thể giúp. Tránh lái xe nhẹ nhàng để ngăn ngừa quá nhiệt. Sử dụng phanh động cơ khi xuống dốc.
Ở các khu vực ven biển, hãy xả nước vào phanh để ngăn ngừa rỉ sét.
Yêu cầu kỹ thuật viên kiểm tra độ đảo của đĩa phanh và tuân thủ quy trình chạy rà. Thay thế má phanh và đĩa phanh trên cùng một trục.
Giữ hồ sơ dịch vụ và ghi chú các âm thanh. Nếu tiếng rít ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát, hãy kiểm tra. Chú ý sớm giúp duy trì hiệu suất.